Sosyal Fayda-Maliyet ve Maliyet-Etkililik Analizi

Bu neden kamu değeri açısından önemlidir

Her yıl bütçe komiteleri, kurullar ve yasama organları yalnızca fiyat üzerinden karşılaştırılamayan programlar arasında seçim yapar, çünkü her programın satın aldığı şey türce farklıdır: bir sel savunma projesi, bir sigarayı bırakma hizmeti ve bir erken çocukluk okuryazarlığı programı aynı sınırlı kamu parası havuzundan beslenir, ama hiçbirinin çıktısı bir birimi paylaşmaz. Sosyal fayda-maliyet analizi (FMA) ve maliyet-etkililik analizi (MEA), düz bir mali tablonun yanıtlayamadığı soruyu yanıtlamak için vardır: yalnızca bunun neye mal olduğunu değil, aynı paranın başka neler yapabileceğine kıyasla buna değip değmediğini.

Disiplin, bir karar tartışmalı olduğunda daha az değil daha çok önem taşır. Yeni bir otoyol öneren bir bakan, sübvanse edilen bir otobüs ağı ile bir raylı sistem bağlantısını tartan bir belediye ya da hangi aşıları fonlayacağını seçen bir sağlık bakanlığı, seçimin vazgeçilen alternatiften daha fazla kamu değeri yaratıp yaratmadığıyla eninde sonunda yüzleşmeden tartışmayı yalnızca siyasi tercihle çözemez. Resmî FMA ve MEA bu soruya ortak, denetlenebilir bir yöntem verir — yargının yerini alan mekanik bir yanıt değil, sezgiyle mümkün olmayan biçimde kontrol edilebilen, itiraz edilebilen ve revize edilebilen varsayımların yapılandırılmış bir dökümü.

Yöntem ayrıca, dikkatsiz bir kullanıcının kesinlikle karıştırdığı gerçek sınırlar taşır. Bir fayda-maliyet değerlendirmesindeki her sayı varsayımlara dayanır — gelecekteki fiyatlar, bir yaşam yılının değeri, otuz yıl sonraki bir faydanın ne kadar ağır iskonto edileceği — ve her varsayım, bir elektronik tablonun gizleyebileceği ama asla ortadan kaldıramayacağı bir yargıyı içerir. Bu konu, bu yargılara isim vermek için Konu 2.1'in sonuç sözcük dağarcığından yararlanır (bkz. Konu 2.1 — Kamu Değeri Karnesi ve Sonuç Çerçeveleri); böylece bir lider odadaki kimsenin sorgulamayı seçmediği bir iskonto oranının içine gizlenmelerine izin vermek yerine onları açıkça savunabilir ya da onlara itiraz edebilir.

Temel kavramlar

Fayda-maliyet analizi, önerilen bir eylemin her önemli maliyetini ve faydasını ortak bir parasal birime çevirir, her birini ortak bir zaman noktasına iskonto eder ve bir programın tükettiğinden daha fazla değer yaratıp yaratmadığını yargılamak için ortaya çıkan bugünkü değerleri karşılaştırır. Kuramsal temeli Kaldor–Hicks verimliliği ölçütüdür: kazananlar, ilke olarak, kaybedenleri tam olarak telafi edip yine de daha iyi durumda kalabiliyorlarsa, bu telafi hiç gerçekleşmese bile, bir eylem yapmaya değerdir. Bu varsayımsal telafi sınavı, FMA'nın, bir lira ya da bir dolar herkes için aynı anlama geliyormuş gibi farklı insanlar arasında kazançları ve kayıpları toplamasına izin veren şeydir; bu konu bir varsayıma dağıtımsal ağırlıklandırma başlığı altında geri döner.

Net bugünkü değer (NBD), bir fayda-maliyet değerlendirmesinin genellikle ürettiği tek rakamdır: bir iskonto oranı kullanılarak bugünün parasına çevrilmiş tüm gelecekteki faydaların eksi tüm gelecekteki maliyetlerin toplamı. Pozitif bir net bugünkü değer, programın yalnızca verimlilik gerekçeleriyle yapmaya değer olduğu anlamına gelir; rakip programların net bugünkü değerlerini karşılaştırmak, onları taahhüt edilen kamu parası birimi başına her birinin ne kadar değer yarattığına göre sıralar.

Gölge fiyatlama, gözlemlenebilir bir piyasa fiyatı olmayan bir mal, maliyet ya da faydaya — temiz hava, bir yaşam yılı, kazanılan yolculuk süresi, korunmuş bir sulak alan — parasal bir değer atar, çünkü bir fiyat ya yoktur ya da bir vergi, sübvansiyon veya tekel tarafından çarpıtılmıştır. Analistler gölge fiyatları iki yolla türetir: açığa çıkmış tercih yöntemleri değeri insanların gerçekte yaptığı şeyden çıkarır; örneğin hedonik fiyatlama, bir özelliğin (sessizlik, temiz hava, yakındaki iyi bir okul) piyasada alınıp satılabilen bir malın, tipik olarak bir evin, fiyatını nasıl değiştirdiğinden o özelliğin değerini çıkarır; beyan edilmiş tercih yöntemleri insanlara doğrudan sorar, en yaygın olarak koşullu değerleme yoluyla; bu, katılımcılara piyasa dışı bir maldaki varsayımsal bir değişiklik için, örneğin bir kıyı şeridinin korunması için, ödeme istekliliğini soran bir anket tekniğidir.

İstatistiksel yaşamın değeri (İYD), bir politika birinin ölme olasılığını, kesinliğini değil, değiştirdiğinde çoğu değerlendirmenin başvurduğu gölge fiyattır — örneğin yıllık ölümleri bir insanın kesri kadar azaltan bir yol güvenliği önlemi. İnsanların ölüm riskindeki küçük bir değişiklik için kabul ettiği ya da kabul edeceğini söylediği şeyden türetilir ve sonra ölçeklenir; belirlenmiş bir bireyin hayatını fiyatlamaz, rehberlerin vurguladığı bir ayrımdır, çünkü ikisi kamusal tartışmada rutin olarak ve yanlış biçimde karıştırılır.

Maliyet-etkililik analizi, her faydayı paraya çevirmek yerine tek bir parasallaştırılmamış sonuç ölçüsü kullanarak programları karşılaştırır — önlenen vaka başına, kaçınılan ton emisyon başına ya da en yaygın olarak sağlık ekonomisinde, hayatta kalma ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesini tek birimde birleştiren, tam sağlıkta bir yılın 1 puan aldığı bir ölçü olan kaliteye göre ayarlanmış yaşam yılı (KAYY) başına maliyet. MEA, sonuç inandırıcı parasallaştırmaya direndiğinde ya da onu parasallaştırmanın kendisi analizi bastıracak kadar etik veya siyasi olarak tartışmalı olacağında, FMA yerine doğru araçtır; bir programın mutlak anlamda yapmaya değer olup olmadığı üzerine tek bir hüküm vermek yerine seçenekleri seçilen sonucun birimi başına sıralar.

Dağıtımsal ağırlıklandırma, temel FMA aritmetiğini, bir lira ya da doların refah açısından yoksul bir haneye zengin bir haneden daha değerli olduğunu yansıtacak biçimde ayarlar — gelirin azalan marjinal faydası adı verilen standart iktisadi varsayım. Ağırlıklandırılmamış FMA, düşük gelirli bir haneye 100 ABD dolarlık bir faydayı ve yüksek gelirli bir haneye aynı faydayı özdeş sayar; bu, Kaldor–Hicks verimliliğinin izin verdiği ve dağıtımsal ağırlıklandırmanın düzeltmek için var olduğu şeydir; sistematik biçimde uygulanması, yalnızca verimlilik üzerinden eşdeğer görünen programların sıralamasını değiştirebilir (bkz. Konu 3.5 — Eşitlik, Hakkaniyet ve Dağıtım Adaleti).

Sosyal iskonto oranı, gelecekteki maliyetleri ve faydaları bugünkü değerlere çevirir ve tüm değerlendirmedeki en sonuç doğurucu, en tartışmalı sayılardan biridir. Daha yüksek bir oran, onlarca yıl uzaktaki her şeyin bugünkü değerini küçültür; maliyetleri şimdi düşen ama faydaları gelecek kuşaklara düşen programları — sel savunması, biyoçeşitlilik koruması, iklim hafifletmesi — sistematik olarak dezavantajlı kılar ve bu konunun tartışma soruları ve başarısızlık biçimleri altında geri döndüğü doğrudan bir kuşaklar arası eşitlik sorusu doğurur.

İyi uygulamalar

1. Sayılardan önce karşı olgusal durumu belirleyin. Bir FMA ya da MEA'daki her maliyet ve fayda, zaten olacak olanla bir karşılaştırmadır; bu nedenle herhangi bir rakam tahmin edilmeden önce hiçbir şey yapmama temelinde uzlaşın, yoksa değerlendirme öneriyi sessizce yanlış alternatifle karşılaştırır.
2. İskonto oranını ve kaynağını her değerlendirmenin kapak sayfasında belirtin. Açıklamasız seçilmiş bir oran, tercih edilen bir yanıtı ürettiği şüphesini davet eder; kaynağı belirtmek okuyucunun onu güvene dayanarak kabul etmek yerine kontrol etmesine izin verir.
3. Sonucu parasallaştırmak kararın kendisinden daha tartışmalı olacaksa MEA'yı FMA'ya tercih edin. Savunulabilir bir gölge fiyatı olmayan bir mala fiyat dayatmak analizi daha titiz yapmaz; iyi kurulmuş bir maliyet-etkililik oranı çoğu zaman daha dürüst araçtır.
4. Yalnızca ürettikleri toplamları değil kullanılan gölge fiyatları da yayımlayın. Bir yaşam yılının belirli, kaynaklı değerini görebilen bir okuyucu, bunun kendi bağlamı için makul olup olmadığına karar verebilir; yalnızca nihai bir net bugünkü değer gösterilirse hiçbir şeyi denetleyemez.
5. Dağıtımsal ağırlıklandırma varyantını ağırlıklandırılmamış değerlendirmenin yerine değil yanında çalıştırın. İkisini birlikte göstermek, verimlilik gerekçesini ve eşitlik gerekçesini yan yana görünür tutar; birinin sessizce diğerinin yerini almasına izin vermez (bkz. Konu 3.5 — Eşitlik, Hakkaniyet ve Dağıtım Adaleti).
6. Bir karara bağlanmadan önce sıralamanın iskonto oranına duyarlılığını sınayın. İki savunulabilir oran arasında geçmek hangi programın daha iyi göründüğünü tersine çeviriyorsa, bu istikrarsızlık bir ekin dibine gömülecek bir dipnot değil, karar vericinin ihtiyaç duyduğu bir bulgudur.
7. İyimserlik yanlılığı düzeltmesini gerçek belirsizlikten ayırın. Değerlendiriciler yeni projelerde maliyetleri sistematik olarak olduğundan az, faydaları olduğundan fazla tahmin eder; altta yatan verideki gerçek belirsizliği modellemekten ayrı olarak, bu bilinen yanlılık için belgelenmiş bir ayarlama uygulayın.
8. Kendi bağlamınıza yakın bir bağlamdaki ödeme istekliliği tahminlerini kullanın ve bunu söyleyin. Bir ülkenin gelir düzeyinde tahmin edilmiş bir gölge fiyat otomatik olarak bir diğerine aktarılmaz; kaynak çalışmanın bağlamını not edin ve sayıyı sessizce ithal etmek yerine boşluğu belirtin.
9. Bir maliyet-etkililik oranının makul aralığını raporlayın, tek bir sayıyı değil. Sonuç başına maliyetin nokta tahmini sahte kesinliği davet eder; aralığı göstermek bir kurulun rakamın ne kadar güveni hak ettiğini görmesini sağlar.
10. Gerçekten parasallaştırılamayan sonuçları, onlara bir gölge fiyat dayatmak yerine tamamlayıcı bir yönteme yönlendirin. Bir sonuç hem inandırıcı parasallaştırmaya hem tek birimli bir etkililik ölçüsüne direndiğinde, titizlikten tümüyle vazgeçmek yerine sosyal yatırım getirisi ya da değişim kuramı yöntemlerini devreye sokun (bkz. Konu 2.3 — Sosyal Yatırım Getirisi ve Etki Ölçümü).

Ekibinizle tartışılacak sorular

Hangi iskonto oranını kullanıyoruz ve onu kamuoyu önünde savunabilir miyiz? İskonto oranı tarafsız bir teknik parametre değildir; gelecek kuşakların refahının şimdiki zamana göre ne kadar sayıldığına dair bir görüşü kodlar ve başka bir yargı alanının rehberinden eleştirisiz ödünç alınmış bir oran kendi mali konumunuzu ya da değerlerinizi yansıtmayabilir. Kullanımdaki oranı kimin seçtiğini, benimsendiğinden beri gözden geçirilip geçirilmediğini ve ekibin bir yurttaşa neden daha yüksek ya da daha düşük bir sayı yerine tam bu sayının kullanıldığını açıklayıp açıklayamayacağını sorun. Kimse "şablonun kullandığı bu" ötesinde yanıt veremiyorsa, bunu bir sonraki büyük değerlendirmeden önce kapatılacak bir boşluk olarak ele alın.

FMA'mız ya da MEA'mız herkesin lirasının aynı değerde olduğunu nerede sessizce varsaydı? Standart fayda-maliyet analizi, varlıklı bir haneye düşen faydayı ve yoksul bir haneye düşen eşit faydayı özdeş sayar; bir elektronik tablonun içine gömüldüğünde bir varsayım olduğunu unutmak kolaydır. En son büyük değerlendirmenizi gözden geçirin ve kazananlarının ve kaybedenlerinin gelir grupları arasında eşit mi dağılmış yoksa bir uçta mı yoğunlaşmış olduğunu kontrol edin. Çarpıksa, dağıtımsal ağırlıklandırmanın öneriyi değiştirip değiştirmeyeceğini tartışın ve değiştirecekse, bu varyantın karar vericiye neden sunulmadığını sorun.

Bu karar fayda-maliyet mi yoksa maliyet-etkililik analizine mi daha uygun ve bilinçli olarak mı seçtik? Bazı faydalar gerçekten inandırıcı parasallaştırmaya direnir ve onlara bir gölge fiyat dayatmak, itiraz edildiğinde güveni aşındıran sahte biçimde kesin bir sayı üretebilir. Söz konusu belirli sonucu ve bunun için savunulabilir bir parasal değerin var olup olmadığını ya da sonuç başına maliyet ölçüsünün incelemeye daha iyi dayanıp dayanmayacağını tartışın. Yöntem yalnızca ekibin varsayılan şablonu olduğu için seçildiyse, bunu söyleyin ve değiştirmeyi düşünün.

Temel varsayımlarımızı makul bir aralıkta değiştirirsek önerimizi ne değiştirirdi? Sağlam görünen bir başlık net bugünkü değeri ya da maliyet-etkililik oranı, kimsenin stres testine tabi tutmadığı tek bir tartışmalı varsayıma — bir gölge fiyat, bir iskonto oranı, bir yararlanma tahmini — tümüyle bağlı olabilir. En çok itiraz edilmesi muhtemel varsayımları gözden geçirin ve her biri savunulabilir bir aralığın kenarına kaydığında sıralamaya ne olduğunu tartışın. Öneri makul bir değişim altında tersine dönüyorsa, karar verici tek bir kendinden emin görünen rakamı değil bu istikrarsızlığı doğrudan görmelidir.

Bu değerlendirmede kimin refahını dışarıda bıraktık ve neden? Bir fayda-maliyet analizi yalnızca hesaba kattığı paydaşlar kadar eksiksizdir ve zayıf sesi olan bir gruba — gelecek kuşaklar, yurttaş olmayanlar, piyasa fiyatı olmayan bir ekosistem — düşen maliyetler ya da faydalar yaygın olarak kötü niyetle değil değerlendirmenin varsayılan sınırı yüzünden dışarıda bırakılır. Sınırın içinde kimin, dışında kimin olduğunu ve sınırın kararın gerçekte kimi etkilediğiyle uyuşup uyuşmadığını tartışın. Bir grup pratik nedenlerle dışlandıysa, ihmalin sessizce geçmesine izin vermek yerine bunu yazıda belirtin.

Bu değerlendirmenin varsayımlarının doğru olup olmadığını sonradan nasıl bileceğiz? Çok fazla değerlendirme iş gerekçesi aşamasında bir kez üretilir ve para harcandıktan sonra bir daha ele alınmaz; böylece sistematik olarak yanlış bir gölge fiyat ya da iskonto oranı yıllarca düzeltilmeden kalabilir. Değerlendirmenin temel varsayımlarını kontrol etmek için uygulamadan sonra neyin ölçülmesi gerektiğini ve bu kontrolü yürütmekten kimin sorumlu olduğunu tartışın. Sonradan değerlendirme planlanmamışsa, değerlendirmeyi kesinleşmiş değil geçici olarak ele alın (bkz. Konu 2.4 — Kamu Sektörü Ekonometrisi ve Program Değerlendirmesi).

Uygulamada: bir kamu değeri örneği

Meridian İlçesi, bu konunun kavramlarını yalnızca örneklemek için kullanılan kurgusal, orta büyüklükte bir bölgesel yönetim, aynı 38 milyon ABD doları sermaye tahsisi için yarışan iki sel dayanıklılığı önerisi arasında bir seçimle karşılaştı. Birincisi, yükseltilmiş nehir duvarları ve bir pompa istasyonundan oluşan sert mühendislik projesi, yaklaşık 4.200 haneyi dört yıl içinde yüzyılda bir görülen bir sel olayından koruyordu. İkincisi, yukarı havzada sulak alan restorasyonu programı, doğrudan daha az haneyi ve daha yavaş koruyordu ama çok daha geniş bir havzada sel zirvelerini azalttı, karbon tuttu ve onlarca yıl boyunca büyüyecek habitat değeri yarattı.

Değerlendirme ekibi, savunulabilir gölge fiyatları olan unsurlar için fayda-maliyet analiziyle başladı: sigorta tazminat verilerinden kaçınılan mülk hasarı, yayımlanmış yolculuk süresi ve iş kesintisi değerlerinden kaçınılan aksama maliyetleri ve ulusal olarak yayımlanmış bir istatistiksel yaşam değerinden kaçınılan can riski. Yalnızca bu kategorilerde sert mühendislik projesi daha yüksek bir net bugünkü değer gösterdi, çünkü faydaları daha erken geldi ve iskonto oranı sulak alan projesinin daha yavaş biriken faydalarını daha ağır biçimde küçülttü.

İki ek adım tabloyu değiştirdi. Ekip bir dağıtımsal ağırlıklandırma varyantı çalıştırdı: sulak alan projesi ilçenin en düşük gelirli posta kodlarını orantısız biçimde koruyordu, sert mühendislik projesi ise esas olarak daha yüksek gelirli bir nehir kenarı bölgesini koruyordu ve faydaları hane gelirine göre ağırlıklandırmak aradaki farkı belirgin biçimde daralttı. Ekip ayrıca sulak alan projesinin karbon ve habitat değerinin tek bir savunulabilir gölge fiyata direndiğini değerlendirdi; bu nedenle bir fiyat dayatmak yerine onu bir maliyet-etkililik eki olarak raporladı — restore edilen hektar başına maliyet, tutulan ton karbon başına maliyet — ve geri kalanını halihazırda yürüyen bir sosyal yatırım getirisi çalışmasına bıraktı (bkz. Konu 2.3 — Sosyal Yatırım Getirisi ve Etki Ölçümü). Verimlilik, dağıtım ve parasallaştırılmamış kanıt birlikte sunulunca meclis aşamalı bir yaklaşım seçti: önce sulak alan projesi, fonlama dönemi içinde koruyamayacağı en yüksek riskli sokaklar için daha küçük bir sert mühendislik unsuru saklı tutularak.

Dört sektör bakışı

Yerel yönetim

Yerel yönetimler değerlendirmeleri merkezî yönetimden daha sıkı sermaye kısıtları ve daha ince kurum içi iktisat kapasitesi altında yürütür; dolayısıyla iskonto oranları ve gölge fiyatlar yerelde türetilmekten çok ulusal rehberlikten toptan devralınır. Bu, dağıtımsal ağırlıklandırmayı yerel ölçekte özellikle önemli kılar, çünkü tek bir projenin kazananları ve kaybedenleri genellikle tek bir yönetimin sınırları içinde yer alır ve meclis üyelerine ulusal bir programın dağınık etkilerinden daha görünürdür; bu da ağırlıklandırılmamış bir değerlendirmeyi kamuoyu önünde savunmayı zorlaştırır.

Merkezi yönetim

Merkezi yönetimler tipik olarak diğer kademelerin ve sektörlerin ödünç aldığı yetkili iskonto oranı ve gölge fiyat rehberliğine sahiptir; bu rehber bir merkezî maliye bakanlığının değerlendirme el kitabı aracılığıyla yayımlanır ve onu doğru yapma sorumluluğunun en büyüğünü taşır, çünkü en geniş program türü yelpazesine ve en büyük sermaye tutarlarına uygulanır. Ulusal değerlendirme birimleri aynı zamanda sonradan değerlendirmenin en ağır yükünü taşır, çünkü ulusal rehbere gömülü yanlı bir gölge fiyat, ona atıfta bulunan her alt değerlendirmeye yayılır.

Sosyal sektör ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar

Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları nadiren tam bir parasallaştırılmış fayda-maliyet analizi yürütme kapasitesine sahiptir ve peşinde oldukları sonuçlar — haysiyet, güçlenme, topluluk uyumu — daha çok inandırıcı gölge fiyatlamaya tümüyle direnir; bu da maliyet-etkililik analizini ve tamamlayıcı etki ölçüm yöntemlerini doğal varsayılan yapar (bkz. Konu 2.3 — Sosyal Yatırım Getirisi ve Etki Ölçümü). Bir fon sağlayıcı resmî bir FMA gerektirdiğinde, sektörün ayırt edici riski, hazır bir alternatif bulunmadığı için ilgisiz bir bağlamdan ödünç alınmış ve eleştirisiz uygulanmış bir gölge fiyattır.

Çok taraflı ve uluslararası

Çok taraflı kalkınma kurumları fayda-maliyet ve maliyet-etkililik analizini tek bir portföy içinde çok farklı gelir düzeylerinde uygular; bu da gölge fiyatlamayı — özellikle istatistiksel yaşamın değerini ve iskonto oranını — tek ülkeli bir değerlendirmeye göre çok daha sonuç doğurucu ve tartışmalı kılar, çünkü yüksek gelirli bir ülkenin ödeme istekliliğine göre kalibre edilmiş bir gölge fiyat, eleştirisiz aktarıldığında düşük gelirli nüfuslara yönelik faydaları sistematik olarak olduğundan az değerleyebilir. Ülkeler arası değerlendirme ayrıca kuşaklar arası eşitliği iskonto oranı tartışmasının merkezine koyar, çünkü uluslararası bir kuruluşun kararları, oranın belirlenmesinde koltuğu olmayan yargı alanlarındaki kuşakları etkiler.

Sık görülen başarısızlık biçimleri

Ödünç alınmış iskonto oranı. Büyük bir değerlendirmeyle karşılaşan bir ekip, bir şablonun ya da önceki bir projenin kullandığı iskonto oranını, hâlâ güncel olup olmadığını veya programın zaman ufkuna uyup uymadığını kontrol etmeden benimser. Maliyet, yetkili görünen ama kimsenin bilinçli seçmediği bir sayıya dayanan ve ilk ciddi itirazda çöken bir sıralamadır.

Sayılması gerekeni değil fiyatlandırılmayı seçmek. Tek bir net bugünkü değer üretme baskısı altında bir analist, savunulabilir bir piyasa benzeri olmayan bir sonuca — haysiyet, kültürel değer, bir ekosistemin varoluş değeri — bir gölge fiyat dayatır; titiz görünecek kadar kesin ve itiraz edildiğinde tüm değerlendirmenin inandırıcılığını çökertecek kadar zayıf bir sayı üretir.

Tüm yanıt sanılan ağırlıklandırılmamış verimlilik. Güçlü biçimde pozitif net bugünkü değeri olan bir program, kimin kazandığı ve kimin kaybettiği sorulmadan onaylanır, çünkü Kaldor–Hicks verimliliği bu sorunun sorulmasını gerektirmez. Maliyet, kayıpları gerçek olan ama hiç sayılmayan grubun üzerine düşer ve sonradan bir değerlendirme sorunu değil bir meşruiyet sorunu olarak ortaya çıkar.

Gerçekleşmeye karşı hiç kontrol edilmeyen değerlendirme. Bir iş gerekçesinin gölge fiyatları ve talep tahminleri fonlama onaylandıktan sonra kesinleşmiş sayılır ve kimse onları gerçekte olanla karşılaştırmaya dönmez. Bir değerlendirmeye gömülü yanlı bir varsayım, ardından düzeltilmeden bir sonrakinde yeniden kullanılır.

Uyumsuz sonuç ölçüleri arasında karşılaştırılan maliyet-etkililik oranları. Bir programın sonuç başına maliyet rakamı, sonuç ölçüsü farklı tanımlanmış bir diğeriyle doğrudan karşılaştırılır; adil bir karşılaştırma gibi görünen ama olmayan bir sıralama üretir ve kaynak kararı hiçbir zaman geçerli olmayan bir karşılaştırmaya dayanarak verilir.

Olgunluk modeli

Kontrol listesi

• Herhangi bir maliyet veya faydayı tahmin etmeden önce hiçbir şey yapmama karşı olgusal durumunu belgeleyin.
• Kullanılan iskonto oranını, kaynağını ve en son gözden geçirildiği tarihi belirtin.
• Bu karara FMA'nın mı MEA'nın mı uyduğunu doğrulayın ve nedenini kaydedin.
• Yalnızca ortaya çıkan toplamları değil kullanılan belirli gölge fiyatları yayımlayın.
• Ağırlıklandırılmamış sonucun yanında bir dağıtımsal ağırlıklandırma varyantı üretin.
• İskonto oranı ve en büyük gölge fiyatlar üzerinde bir duyarlılık analizi yürütün ve aralığı raporlayın.
• Maliyet ve fayda tahminlerine belgelenmiş bir iyimserlik yanlılığı düzeltmesi uygulayın.
• Ödünç alınan herhangi bir ödeme istekliliği veya istatistiksel yaşam değeri rakamının bu bağlama uyup uymadığını kontrol edin.
• Bir maliyet-etkililik oranını tek bir nokta tahmini değil makul bir aralıkla raporlayın.
• Değerlendirmenin sınırının içinde ve dışında kimlerin olduğunu belirleyin ve herhangi bir önemli dışlamayı açıklayın.
• Gerekçesi tartışmalı bir varsayıma dayanan her program için sonradan bir değerlendirme planlayın.

Temel kaynaklar

Buradaki fayda-maliyet ve maliyet-etkililik çerçevesi, Kaldor ve Hicks'in telafi ölçütlerinden modern uygulamalı pratiğe uzanan refah iktisadı geleneğini izler; bu gelenek en kapsamlı biçimde Boardman, Greenberg, Vining ve Weimer'ın Cost-Benefit Analysis: Concepts and Practice kitabında ortaya konmuştur. Ulusal ve çok taraflı değerlendirme rehberliği, iskonto oranı ve gölge fiyatlama tartışmasının zeminini oluşturur: HM Treasury'nin Green Book'u, ABD Yönetim ve Bütçe Ofisi'nin Circular A-4'ü ve Dünya Bankası'nın iskontolama rehberliği. Dağıtımsal ağırlıklandırma ve kuşaklar arası eşitlik tartışması, OECD'nin uygulamalı çevresel fayda-maliyet çalışmasından ve Stern Review'ın iklim politikası için düşük bir iskonto oranı kullanmasından yararlanır; bu, bu konunun yönteminin kamuoyunda en çok tartışılan uygulamalarından biridir.

Kaynakça

1. Cost–benefit analysis — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Cost%E2%80%93benefit_analysis
2. Cost-effectiveness analysis — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Cost-effectiveness_analysis
3. Shadow price — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Shadow_price
4. Social discount rate — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Social_discount_rate
5. Willingness to pay — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Willingness_to_pay
6. Value of a statistical life — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Value_of_a_statistical_life
7. Contingent valuation — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Contingent_valuation
8. Welfare economics — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Welfare_economics
9. Kaldor–Hicks efficiency — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Kaldor%E2%80%93Hicks_efficiency
10. Quality-adjusted life year — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Quality-adjusted_life_year
11. Intergenerational equity — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Intergenerational_equity
12. Stern Review on the Economics of Climate Change — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Stern_Review
13. The Green Book: Central Government Guidance on Appraisal and Evaluation — HM Treasury — https://www.gov.uk/government/publications/the-green-book-appraisal-and-evaluation-in-central-government
14. Circular A-4, Regulatory Analysis (revised 2023) — US Office of Management and Budget — https://bidenwhitehouse.archives.gov/wp-content/uploads/2023/11/CircularA-4.pdf
15. Discounting Costs and Benefits in Economic Analysis of World Bank Projects — World Bank — https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/099610503022315638
16. Cost-Benefit Analysis and the Environment: Further Developments and Policy Use — OECD — https://www.oecd.org/en/publications/2018/06/cost-benefit-analysis-and-the-environment_g1g8b70e.html
17. Cost-Benefit Analysis: Concepts and Practice (5th edition) — Anthony E. Boardman, David H. Greenberg, Aidan R. Vining, David L. Weimer, Cambridge University Press — https://www.cambridge.org/highereducation/books/cost-benefit-analysis/484720E57798B7E7A29C7156407CD4A1