Hükümetlerarası İlişkiler ve Federalizm

Bu neden kamu değeri açısından önemlidir

Aynı hafta içinde bir çukuru onartamayan, bir okul yerini onaylatamayan ve bir yardım talebini işletemeyen bir sakin, hangi başarısızlıktan hangi hükümet kademesinin sorumlu olduğuna nadiren aldırır. Devletle tek bir ilişki yaşar; oysa o ilişki hemen her ülkede aslında aynı toprakta hareket eden birkaç hükümettir: bir ulusal hükümet, bir ya da daha fazla bölgesel ya da eyalet hükümeti ve bir yerel yönetim; her birinin kendi seçmen kitlesi, kendi bütçesi ve çoğu zaman başında kendi siyasi partisi vardır. Bu hükümetler iyi eşgüdümlendiğinde, bir yurttaş dikişleri hiç fark etmez. Etmediklerinde dikişler hikâye hâline gelir — hiçbir tek kurumun tahliye ve barınmayı birlikte sahiplenmemesi nedeniyle tıkanan bir sel müdahalesi çabası ya da bir ulusal hükümetin fonladığı ve bir yerel yönetimin teslim edememekten suçlandığı bir konut politikası.

Bu, Üçüncü Kısım'ın geri kalanının ele aldığı sorunlardan farklı bir sorundur. Konu 3.1, herhangi bir kamu kuruluşunun nasıl yönetildiğinin paradigmalarını ortaya koyar — hiyerarşi, piyasa, ağ, platform (bkz. Konu 3.1 — Kamu Yönetimi Sistemleri ve Modelleri); bu konu daha öncelikli bir soru sorar: karar hakları farklı seçmen kitlelerine hesap veren ve nadiren bir bütçe satırını paylaşan kademeler arasında bölündüğünde, ilk etapta hangi kuruluşun neye karar vereceği. Konu 3.3, tek bir hükümetin kendi bütçesini nasıl kurup yürüttüğünü ortaya koyar (bkz. Konu 3.3 — Kamu Maliyesi ve Bütçeleme); bu konu o mekanizmayı kademeler boyunca, yerel ya da bölgesel bir hükümetin bütçesinin kendisine verilmiş sorumluluklarla herhangi bir ilişki taşıyıp taşımadığını belirleyen transferlere, paylaşılan vergilere ve finansmansız yetkilere genişletir.

Riskler pratik bir nedenle yükselmiştir: yirmi birinci yüzyılın en zor sorunlarının çoğu — iklim uyumu, yaşlanan bir nüfusun bakım ihtiyaçları, konut arzı, halk sağlığı — idari sınırlara saygı göstermez, oysa bunlara göre harekete geçme mali ve yasal yetkisi hâlâ daha önceki bir sorun kümesi için tasarlanmış hükümet kademeleri arasında parsellenmiş durumdadır. Yalnızca kendi kademesinin yetkisini, bütçesini ve seçmen kitlesini anlayan bir lider, yaratmaya çalıştığı kamu değerinin başkasının denetlediği bir karara ya da bir para transferine bağlı olduğunu keşfetmeyi sürdürecektir.

Temel kavramlar

Federalizm, gücün anayasal olarak ulusal ya da federal bir hükümet ile kurucu bölgesel hükümetler — eyaletler, iller, kantonlar ya da benzerleri — arasında, hiçbir kademenin diğerinin yetkisini tek taraflı olarak kaldıramayacağı biçimde bölündüğü bir hükümet sistemidir; Vikipedi'deki federalizm maddesi bunu genel bir hükümet kademesini bölgesel alt birimlerle birleştirerek ve yönetme gücünü aralarında bölerek çerçeveler. Buna karşılık bir üniter devlet, en yüksek yetkiyi alt ulusal birimleri yaratabilen, yeniden çizebilen ya da kaldırabilen ve ilke olarak yerelleştirdiği herhangi bir gücü yeniden merkezileştirebilen tek bir merkezi hükümette toplar (bkz. üniter devlet). Çok az gerçek sistem saf uçlardan birinde durur; çoğu bir yelpazeyi işgal eder; bir ucunda tümüyle merkezileşmiş bir üniter devlet, diğer ucunda antlaşmayla işbirliği yapan büyük ölçüde egemen devletlerden oluşan bir konfederasyon (bkz. konfederasyon) ve ortada federasyonlar ve yetki devredilmiş üniter devletler.

Yetki devri, belirli yetkilerin merkezi bir hükümetten alt ulusal bir düzeye, kurucu birimin bir federal devletin bölgelerinin sahip olduğu yerleşik, anayasal olarak korunan statüyü kazanmadan, yasal olarak aktarılmasıdır (bkz. yetki devri). Pratik fark ilk bakışta göründüğünden daha önemlidir: yetkisi devredilmiş bir parlamento ya da meclis tipik olarak ulusal yasama organının olağan kanunla verdiği ve ilke olarak değiştirebileceği ya da geri çekebileceği gücü kullanırken, bir federal bölgenin yetkileri genellikle ulusal hükümetin tek başına değiştiremeyeceği bir anayasa tarafından korunur. Yerel özerklik, kent ya da koloni toprağı düzeyinde yaygın olan, ilişkili ama daha dar bir örüntüyü tarif eder; burada bir yargı alanına nihai egemenliği elinde tutan üst kademe tarafından kendi yerel işleri üzerinde özyönetim yetkisi verilir (bkz. yerel özerklik). Bir ülke üç örüntüyü aynı anda birleştirebilir — ulusal ve eyalet hükümeti arasında federal bir güç bölüşümü, en büyük kentleri için yerel özerklik ve yetkisi devredilmiş bir başkent bölgesi hükümeti — bu nedenle bir ülkenin anayasasındaki federal/üniter etiketi analiz için bir başlangıç noktasıdır, sonu değil.

Yerindelik ilkesi, bir kararın ya da işlevin, onu etkin biçimde ele almaya yetkin en alt hükümet veya kuruluş kademesince ele alınması, üst kademelerin yalnızca alt kademenin gerçekten tek başına hareket edemediği durumda müdahale etmesi ilkesidir (bkz. yerindelik ilkesi). Katolik toplumsal öğretisinde ortaya çıktı ve sonradan Avrupa Birliği'nin antlaşma temeline, Birliğin üye devletler yerine ne zaman harekete geçeceğine karar vermek için yönetici bir ilke olarak yazıldı; yerindeliğin çekiciliği, "bu kararı hangi kademe vermeli" sorusuna hangi kademenin bugün gücü elinde tuttuğuna bağlı olmayan savunulabilir bir yanıt vermesidir. Sınırı, "etkin biçimde ele almaya yetkin"in nadiren kendiliğinden açık olması ve başlı başına tartışmalı bir siyasi yargı olmasıdır — bir ulusal hükümet ve bir bölgesel hükümet aynı işlev için yetkin kademenin, diğeri değil kendileri olduğuna samimiyetle inanabilir ve yerindelik mekanik bir beraberlik bozucu sağlamaz.

Mali federalizm, hangi hükümet işlevlerinin ve gelir araçlarının merkezileştirilmesi, hangilerinin alt kademelere devredilmesi gerektiği ve bu atama yapıldıktan sonra paranın kademeler arasında nasıl hareket etmesi gerektiğiyle ilgilenen kamu iktisadı alt alanıdır (bkz. mali federalizm). İktisatçı Wallace Oates ile ilişkilendirilen standart normatif başlangıç noktası, yeniden dağıtım ve makroekonomik istikrarın merkezi hükümete ait olduğunu savunur, çünkü cömert bir yerel yönetim yardıma ihtiyacı olanları çeker ve onu fonlayan vergi mükelleflerini iter; oysa birçok kamu hizmetinin tahsisi daha iyi yerel olarak ele alınır, çünkü yerel yönetimler sağlamayı bir ulusal hükümetin bu kadar kesin gözlemleyemeyeceği yerel tercihlere göre uyarlayabilir. Bu bir normatif ölçüttür, herhangi bir gerçek ülkenin işlevlerini nasıl atadığının bir tarifi değildir ve bu konu onu hiçbir hükümetin uymakla yükümlü olduğu bir kural olarak değil, bir atamanın ondan neden saptığını sormak için bir mercek olarak ele alır.

Dikey mali dengesizlik, mali federalizmin çözmek için var olduğu gündelik pratik sorundur: alt ulusal hükümetlere tipik olarak kendi gelir toplama kapasitelerinin finanse edebileceğinden daha fazla harcama sorumluluğu atanır, çünkü en verimli, kaçınması en zor vergi tabanları — her şeyden önce gelir ve tüketim vergileri — ulusal olarak yönetmesi en kolay olanlardır; yurttaşların en görünür biçimde ihtiyaç duyduğu hizmetlerin çoğu ise yerel olarak teslim etmesi en ucuz olanlardır. Yatay mali dengesizlik, aynı düzeydeki bölgeler arasındaki eşlik eden sorundur: kaynak zengini bir bölge ya da varlıklı bir metropol alanı aynı vergi oranından daha yoksul bir bölgenin yapabileceğinden çok daha fazla gelir toplayabilir; dolayısıyla tekdüze yerel vergi oranları, bir şey bunu düzeltmedikçe çılgınca eşitsiz hizmet düzeyleri üretir. Eşitleme ödemeleri standart düzeltmedir: bir merkezi hükümetten alt ulusal hükümetlere, alt ulusal hükümetlerin kendi gelir toplama kapasitelerindeki ya da karşılaştırılabilir bir hizmet düzeyi sağlama maliyetlerindeki farkları dengelemek üzere hesaplanan nakit transferleri; böylece daha yoksul bir bölgenin sakini, kabaca benzer bir vergi yükü için daha zengin bir bölgenin sakininkine kabaca benzer bir kamu hizmeti standardı bekleyebilir (bkz. eşitleme ödemeleri). Kanada, Avustralya, Almanya ve birkaç diğer federasyon resmî, formül temelli eşitleme sistemleri işletir; formülün kendisi bu ülkelerin her birinde en çok siyasi olarak mücadele edilen belgelerden biridir, çünkü her parametre seçimi bölgeler arasında gerçek para hareket ettirir.

Bir şarta bağlı yardım, bir hükümetin daha yüksek bir kademesinin belirli bir hizmeti veya projeyi fonlamak için daha alt bir kademeye tahsis ettiği paradır; paranın nasıl harcanacağına dair koşullar taşıdığı için koşulsuz eşitlemeden ayrılır (bkz. şarta bağlı yardım). Yardımlar, tek adlandırılmış programa ayrılmış, ayrıntılı raporlama gereklilikleri olan sıkı biçimde koşullu olandan, birkaç amacı bir araya getiren, içinde nasıl harcanacağı üzerinde geniş yerel takdir yetkisi olan bir blok yardıma uzanan bir yelpazede yer alır; merkezi hükümetler genellikle birincisini tercih eder, çünkü kredi talep etmesine ve standartları uygulamasına izin verir, alt ulusal hükümetler ise genellikle ikincisini tercih eder, çünkü harcamayı gerçekten yerel önceliklere uydurmasına izin verir. Bir finansmansız yetki, yelpazenin koşullu ucundaki patolojidir: bir hükümetin daha yüksek bir kademesi, eklenen maliyeti karşılamaya yetecek gelir aktarmadan daha alt bir kademeden bir hizmet sağlamasını veya bir standardı karşılamasını gerektirir; bir siyasi kararın mali sonuçlarını, onu vermemiş ve çoğu zaman direnemeyen bir hükümete fiilen ihraç eder.

Hükümetlerarası ilişkiler, farklı kademelerdeki hükümetlerin hiçbirinin her bakımdan diğerine bağımlı olmadan politikayı ve parayı eşgüdümlediği süregelen mekanizma — resmî konseyler, kalıcı komiteler, fonlama anlaşmaları, gayriresmî pazarlık — için şemsiye terimdir (devletleri daha geniş bir sistemde birincil aktörler olarak ele alan hükümetlerarasıcılığın uluslararası ilişkiler anlamıyla ilişkilidir, ancak burada "devletler" tek bir ülke içindeki kademelerdir). İşbirlikçi federalizm, bazen "mermer kek" federalizmi denir, ulusal ve alt ulusal hükümetlerin programları ortaklaşa tasarladığı ve fonladığı, sorumluluklarını her birinin kesin biçimde ayrı bir "katmanlı kek" münhasır yetki alanı işgal etmesi yerine harmanladığı örüntüyü tarif eder (bkz. işbirlikçi federalizm). Çoğu işleyen federasyon ve yetkisi devredilmiş üniter devlet, anayasaları resmen ne tarif ederse etsin, pratikte mermer kek örüntüsüne daha yakın işler, çünkü az sayıda gerçek kamusal sorun — sağlık, konut, iklim uyumu — tek bir kademenin münhasır yetkinliği içinde durur. Bu tüm araziyi adlandıran daha geniş kavram, resmî hükümet kademelerini ve giderek onların yanında hareket eden hükümet dışı ve uluslararası aktörler ağlarını kapsayan çok düzeyli yönişimdir; siyaset bilimcilerin otoritenin hükümet ve hükümet dışı organlar boyunca birlikte dikey ve yatay yayılması için kullandığı terim (bkz. çok düzeyli yönişim).

İyi uygulamalar

1. Bir işlevi, sonradan eklenen değil eşleşen parası olan bir hükümet kademesine atayın. Eşleşen bir gelir kaynağı ya da transferi olmadan aşağıya verilmiş bir sorumluluk, finansmansız bir yetkiye dönüşür ve onu devralan kademe ya düşük teslim eder ya da aynı sakinlerin ihtiyaç duyduğu başka bir şeyden fon saptırır.
2. Eşitleme ya da transfer formülünü ve onu besleyen veriyi uygulamadan önce yayımlayın. Hesaplanan ama yayımlanmayan bir formül, çoğu zaman haklı olarak, siyasi olarak elverişli bir sonuç üretmek için sonradan ayarlandığı şüphesini davet eder.
3. İlgili her kademenin bütçe belgelerinde koşulsuz eşitlemeyi koşullu program fonlamasından ayırın. İkisini harmanlamak, bir yasama organının, meclisin ya da yurttaşın bir bölgenin gelirinin ne kadarının gerçekten isteğe bağlı olduğunu ve ne kadarının gelmeden önce ayrılmış olduğunu görmesini imkânsız kılar.
4. Yeni bir işlev ya da program yaratma sürecine yalnızca anayasal bir girişe değil bir yerindelik sınavı yazın. Bunu hangi kademenin teslim etmek için en iyi konumda olduğunu açıkça sorun ve yanıtın savunulmasını isteyin; bu yıl hangi kademede boş kapasite ya da siyasi iştah varsa ona varsayılan olarak başvurmayın.
5. Bir kriz birini var olmaya zorlamadan önce kalıcı bir hükümetlerarası forum kurun. Zaten rutin olarak toplanan, yerleşik ilişkileri ve veri paylaşım alışkanlıkları olan bir konsey ya da komite, gerçek bir acil durum geldiğinde hızlı hareket edebilir; acil durum sırasında doğaçlama kurulan bir tanesi ilk kritik haftalarını temel güven ve bilgi akışını kurmakta kaybeder.
6. Bir yetkinin uyum yükünü, yetkiyi yasalaştırmadan önce onu teslim etmesi gereken kademe üzerinde maliyetlendirin. Bir standardın maliyetini yalnızca kendi bütçesi için tahmin eden ve onu gerçekten uygulaması gereken alt ulusal hükümet için etmeyen bir ulusal ya da bölgesel hükümet, istediği şeyi sistematik olarak olduğundan ucuz fiyatlayacaktır.
7. Alt ulusal hükümetlere bir atamaya ya da bir formüle itiraz etmek için yalnızca bir danışma değil gerçek bir kanal verin. Ara sıra kullanılan resmî bir uyuşmazlık çözüm ya da yeniden müzakere mekanizması, bağlayıcı bir yanıta giden yol olmadan yıllarca süren gayriresmî şikâyetten çok daha az aşındırıcıdır.
8. Vergi aracını onu yönetmek için en iyi konumdaki kademeyle eşleştirin ve onu yok saymak yerine ortaya çıkan dikey mali dengesizliği kabul edin. Gelir ve tüketim vergileri genellikle ulusal toplandığında daha verimlidir; bir yerel yönetimin ulusal bir eşitleme transferinin yerini aynı tabanın yerel vergilendirmesiyle tutabileceğini iddia etmek, genellikle yalnızca yatay eşitsizliği daha küçük ölçekte yeniden üretir.
9. Hizmet sonuçlarını yalnızca siyasi olarak görünür kademeye göre değil, gerçekte sorumlu olan hükümet kademesine göre raporlayın. Yurttaşlar, başka bir kademenin fonlama ya da politika kararından kaynaklanabilecek bir başarısızlık için karşılarındaki hükümeti suçlar ve yalnızca şeffaf, kademeye atfedilmiş raporlama o suçun hak ettiği yere düşmesine izin verir.
10. İşlevsel atamayı yalnızca bir kriz başarısızlığını ortaya çıkardığında değil periyodik olarak gözden geçirin. Demografik değişim, yeni teknoloji ve değişen yerleşim örüntüleri, zaman içinde bir işlev için hangi kademenin gerçekten en iyi konumda olduğunu değiştirir ve bir kuşak önce mantıklı olan bir atama, kimse değiştirmeye karar vermeden sessizce uymayı bırakabilir.
11. Hükümetlerarası transferleri her seferinde sıfırdan yeniden müzakere edilen değil çok yıllı bir ufukta öngörülebilir olacak biçimde tasarlayın. Bir alt ulusal hükümet, her tek bütçe döngüsünde büyüklüğü ya da koşulu değişebilecek bir transfere karşı sermaye yatırımı ya da çok yıllı bir iş gücü stratejisi planlayamaz.

Ekibinizle tartışılacak sorular

Kuruluşumuzun çekirdek işlevlerinden hangileri gerçekten başka bir hükümet kademesinden gelen bir karara, transfere ya da onaya bağlı ve bu bağımlılığı açıkça izliyor muyuz? Birçok kuruluş bu bağımlılığı ancak başka yerdeki bir gecikme, başka türlü teslime hazırladıkları bir programı tıkadığında keşfeder. Bu soruyu, kuruluşunuzun kendi görev alanının resmen nerede başlayıp bittiğine göre değil gerçek karar haklarının ve paranın nerede durduğunu işlev işlev haritalamak için kullanın. Bu bağımlılıklardan hangisinin son iki yılda bir gecikmeye ya da kamusal şikâyete yol açtığını ve onun diğer tarafındaki hükümet kademesiyle ilişkiye kimin sahip olduğunu tartışın. Kimse sahip değilse, bu başlı başına bulgudur.

Fonlama formülümüz ya da transfer düzenlememiz gelecek yıl olumsuz yönde değişse, mevcut hizmet düzeyimizin ne kadarını ve ne kadar süreyle sürdürebilirdik? Özellikle alt ulusal ve yetkisi devredilmiş kuruluşlar, denetlemedikleri ve kolayca tahmin edemedikleri bir transfer üzerine yıllarca hizmet taahhüdü kurabilir. Bu soruyu, mevcut bütçenizin formülde, altta yatan veride ya da arkasındaki siyasi ruh hâlinde makul bir değişikliğe ne kadar açık olduğunu sınamak için kullanın. Hangi yedeğin, olasılık payının ya da çeşitlendirmenin bu maruziyeti anlamlı biçimde azaltacağını ve mevcut mali konumunuz göz önüne alındığında bir tane kurmanın gerçekçi olup olmadığını tartışın.

Bir işlev resmen kademeler arasında paylaşıldığında, bir sakin için ve bizim için sonuçtan gerçekte kimin hesap verebilir olduğu açık mı? İşbirlikçi ya da "mermer kek" düzenlemeleri gerçek eşgüdüm yararları sağlar, ama aynı zamanda bir şey ters gittiğinde her kademenin sessizce diğerini göstermesine izin verebilir. Bu soruyu, gerçekten paylaşılan bir işlevi — konut, halk sağlığı, acil durum müdahalesi yaygın örneklerdir — seçmek ve pratikte başarısız olduğunda ne olduğunu izlemek için kullanın. Bir sakinin kimin hesap verebilir olduğunu adlandırıp adlandıramayacağını ve dürüst yanıt hayırsa, paylaşılan bir teslim modeli içinde bile hesap verebilirliğin daha net bir bölünmesinin neye benzeyeceğini tartışın.

Üzerimize ya da bizim tarafımızdan başka bir kademeye, eşleşecek parası olmadan bir yetki yerleştirildi mi ve bu, onu alan kademeye gerçekte neye mal oldu? Finansmansız yetkiler yaratması kolay ve yarattıkları kademeden fark edilmesi zordur, çünkü mali acı başka bir yere düşer. Bu soruyu, her iki yönde de en az bir canlı örnek belirlemek için kullanın — kuruluşunuzun tam fonlama olmadan karşılaması gereken bir gereklilik ya da onun altındaki bir kademeye dayattığı bir gereklilik. Yetkiyi düzgünce fonlamak ya da gerekliliği resmen gevşetmek için neyin gerektiğini ve ikisinin de neden henüz gerçekleşmediğini tartışın.

Üstümüzdeki ve altımızdaki hükümet kademeleriyle kalıcı bir ilişkimiz mi var, yoksa yalnızca bir kriz ya da fonlama müzakeresi sırasında devreye giren ad hoc bir ilişkimiz mi? Yalnızca baskı altında kurulmuş bir ilişki, güvenin en çok gerektiği anda karşılıklı şüpheyle başlar. Bu soruyu, kuruluşunuz ile bağımlı olduğu bitişik hükümet kademeleri arasında gerçekte hangi kalıcı forumların, komitelerin ya da düzenli temasların var olduğunu envanterlemek için kullanın. Bu forumların gerçek karar yetkisi olup olmadığını ya da yalnızca danışma niteliğinde olup olmadığını ve ilişkiyi bir sonraki krizde değil, ondan önce daha dayanıklı kılacak somut bir adımın ne olacağını tartışın.

Yerindeliğin farklı bir kademenin şu anda tuttuğumuz bir işlevi tutması gerektiğini ya da tersini önerdiği yerde, yeniden atamayı ne engelliyor? İşlevsel atamalar, değişim gerekçesi sağlam olsa bile yeniden atama birinin bütçesini, kadro sayısını ya da siyasi görünürlüğünü tehdit ettiği için, anlamlı olmayı bıraktıktan çok sonra sürer. Bu soruyu, yerindelik sınavına göre şu anda "yanlış" kademede tutulan bir işlevi, her iki yönde, dürüstçe adlandırmak için kullanın. Bu yeniden atamanın gerçekten gerçekleşmesi için siyasi, mali ve idari olarak neyin doğru olması gerektiğini ve bu engeller göz önüne alındığında peşine düşmeye değip değmediğini tartışın.

Uygulamada: bir kamu değeri örneği

Denize kıyısı olmayan, orta büyüklükte bir federasyon — kurgusal, herhangi bir gerçek ülkenin raporu değil yinelenen bir örüntünün örneği — bir on yıl boyunca uzamış ve daha yıkıcı hâle gelmiş yinelenen bir orman yangını sezonuyla karşı karşıya kaldı; çoğu federasyonda olduğu gibi üç kademeye bölünmüş bir afet müdahale sistemini zorladı: en büyük yangın söndürme uçaklarını ve olağanüstü hâl ilan yetkilerini denetleyen bir ulusal hükümet, ormancılık arazisinin çoğuna sahip olan ve profesyonel itfaiye hizmetlerini yürüten bölgesel eyalet hükümetleri ve kendi sınırları içinde tahliye emirlerinden ve barınaklardan sorumlu yerel belediyeler. Her kademenin kendi bütçesi, kendi seçilmiş liderliği vardı ve kötü bir yılda, başka bir kademenin önce hareket etmesini beklemek yerine kararlı hareket ederken görülmek için kendi teşviki vardı.

Önceki yangın sezonu bu parçalanmanın maliyetini çarpıcı biçimde ortaya koymuştu: bir eyalet hükümeti, bir yangın yerleşim alanına geçmeden iki gün önce ulusal hava desteği talep etmişti, ama talep kalıcı bir protokol olmayan gayriresmî bir kanalda bekledi ve uçaklar ancak tahliye belediye yetkisi altında zaten başladıktan sonra geldi; barınaklar ise eyaletin acil durum hazırlığı için şarta bağlı yardımının bölgenin şimdi yaşadığı ölçek yerine daha küçük, tarihsel ortalama bir yangın sezonu için fonladığı kapasitedeydi. Sonraki bir soruşturma, hiçbir hükümet kademesinin kendi koşullarında başarısız olmadığını buldu; her biri mevcut yerindelik varsayımları altında kendi yetkin yetkisi içinde işlemişti. Eşgüdümün kendisi başarısız olmuştu, çünkü gerçekten önemli olan saatlerde ulusal bir varlığı, bölgesel bir itfaiye hizmetini ve belediye tahliye emrini uzlaştıracak kalıcı bir forum yoktu.

Bir sonraki sezondan önce üç kademe, yalnızca bir yangın zaten yanarken değil yıl boyunca üç ayda bir toplanan, ulusal hava desteği talepleri için gayriresmî, ad hoc müzakereyi bir acil durumun kritik erken saatlerinden çıkaran önceden kararlaştırılmış bir tetikleyicisi olan kalıcı bir hükümetlerarası yangın müdahale uzlaşması müzakere etti. Uzlaşma ayrıca eyaletin acil durum hazırlığı yardım formülünü, barınak kapasitesini sabit bir tarihsel temel yerine yuvarlanan beş yıllık ortalama yangın şiddetine endeksleyecek biçimde revize etti; ulusal bir ek ve eyalet katkısıyla ortaklaşa fonlandı; böylece fonlanan kapasite ile gerçek risk arasındaki uyumsuzluk, iklim kaymaya devam ettikçe basitçe yinelenmeyecekti.

Bir sonraki şiddetli yangın sezonu geldiğinde önceden kararlaştırılmış tetikleyici ulusal hava desteğini önceki yılın gayriresmî talebinden tam bir gün önce serbest bıraktı ve gözden geçirilmiş formüle göre boyutlandırılmış belediye barınakları, önceki yılın ürettiği taşma olmadan en kötü hafta boyunca kapasiteyi korudu. Ulusal hükümetin olay sonrası raporu iyileşen sonucu herhangi bir tek kademenin bireysel yetkinliğine değil kalıcı uzlaşmaya atfetti — aynı üç hükümet kademesi, öncekiyle aynı resmî yetkilerle, kriz sırasında doğaçlama kurulmak yerine ondan önce inşa edilmiş bir yapı aracılığıyla eşgüdümlüyordu.

Dört sektör bakışı

Yerel yönetim

Yerel yönetim çoğu hükümetlerarası düzenlemenin keskin ucunda durur: yurttaşların günlük olarak etkileşime girdiği hizmetlerin çoğunu teslim eder, ama bu hizmetlerin gerektirdiği gelirin yalnızca küçük bir kısmını denetler; bu da onu transferlere, hibelere ya da oranını belirlemediği paylaşılan bir vergi tabanına yapısal olarak bağımlı kılar. Bir yerel yönetimin pazarlık gücü genellikle bölgesel ya da ulusal bir hükümetinkinden zayıftır; dolayısıyla yerel liderler için pratik disiplin hükümetlerarası sistemi tasarlamaktan çok, bir yetkinin ya da hizmet standardının eşleşen fonlama olmadan nerede geldiğini kesin ve kamuya açık olarak belgelemekle ilgilidir, böylece yeniden müzakere fırsatı ortaya çıktığında daha iyi bir uzlaşma için gerekçe hazırdır.

Merkezi yönetim

Merkezi yönetim genellikle işlevlerin genel atamasını ve onu fonlayan eşitleme ya da transfer formüllerini tasarlama anayasal ya da yasal gücüne sahiptir; bu onu yapısal bir dengesizliği düzeltmeye en muktedir kademe ve onu yerinde bırakmaya en meyilli kademe yapar, çünkü alt ulusal hükümetleri bağımlı tutan bir dikey mali dengesizlik onları siyasi olarak uyumlu da tutar. Bu kademedeki ayırt edici disiplin, koşullu yardımları gerçek devredilmiş yetkinin yerine kullanma cazibesine direnmektir — ayrılma ve raporlama koşulları aracılığıyla, devredilmiş bir işlevin aktarması gereken gerçek karar haklarının çoğunu elde tutarken yerelleştirmeyi duyurmak.

Sosyal sektör ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar

Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar ve hükümet dışı kuruluşlar nadiren hükümetlerarası bir sistemde anayasal statüye sahiptir, ama rutin olarak bir hükümet kademesince ısmarlanan hizmetleri başka bir kademenin belirlediği düzenleyici ya da ruhsatlandırma rejimleri altında çalışarak teslim eder ve her iki kademenin politikasındaki bir değişiklik, hükümetlerden hiçbiri aksaklığı kendi sorumluluğu olarak ele almadan teslimi bozabilir. Buradaki ayırt edici disiplin, bir programı etkileyen her kaldıracı — fonlama, düzenleme, ruhsatlandırma, planlama izni — hangi hükümet kademesinin gerçekte denetlediğini izlemektir, çünkü yanlış kademeyi hedefleyen bir savunuculuk ya da yükseltme çabası, ne kadar iyi savunulmuş olursa olsun sonucu hareket ettirmez; bu, Konu 3.8 — Sosyal Sektör ve Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşların Yönetimi'nin kuruluşun kendi gelir tarafından incelediği fonlama modeli parçalanmasından ayrı bir risktir (bkz. Konu 3.8 — Sosyal Sektör ve Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşların Yönetimi).

Çok taraflı ve uluslararası

Çok taraflı ve uluslararası kuruluşlar ulusal hükümetin üstüne bir kademe daha ekler; üye devletlerin resmî egemenliği korurken belirli karar haklarını havuzladığı bir kademe, yerindeliği arka plandaki bir varsayım yerine açık, tartışmalı bir tasarım sorusu yapar — Avrupa Birliği'nin ilkeyi Birliğin, bir üye devlet yerine ne zaman harekete geçmesi gerektiğine karar vermek için antlaşma temelli kullanımı bunun ulusüstü ölçekteki en net işleyen örneğidir. Çok taraflı bir kuruluş bir ulusal hükümetin bir alt ulusal hükümete zorlayabildiği biçimde ulusal bir hükümete zorlayamadığından, hükümetlerarası bir transferin eşdeğeri genellikle koşullu kalkınma finansmanı ya da teknik yardımdır ve finansmansız bir yetkinin eşdeğeri, bir üye devletin tam olarak uygulamak için finansman almadan üstlendiği bir antlaşma yükümlülüğü ya da standarttır.

Sık görülen başarısızlık biçimleri

Finansmansız yetki. Bir hükümetin daha yüksek bir kademesi, daha alt bir kademe için, onu karşılamaya yetecek gelir aktarmadan bir standart ya da bir hizmet yükümlülüğü yasalaştırır; çoğu zaman daha yüksek kademe standart için siyasi krediyi alırken alt kademe mali ve teslim maliyetini üstlendiği için. Maliyet ya sessizce yetersiz teslim edilen bir standart, yetkiyi çapraz sübvanse etmek için alt kademenin bütçesinde başka bir yerde yapılan bir hizmet kesintisi ya da ulusal düzeyde kimsenin öngörmediği bir krize dönüşen yavaş bir yerel borç birikimidir, çünkü hiçbir zaman onların bilançosu olmamıştı.

Paylaşılan bir işlevde suçu aktarma. Bir işlev ortaklaşa teslim edildiğinde ya da kademeler arasında belirsiz biçimde bölündüğünde, her hükümetin görünür bir başarısızlıkta nedeni kendi kararı ya da fonlaması yerine diğer kademeninkine atfetmek için bir teşviki vardır ve başarısızlığı yaşayan bir yurttaşın iddiaya hakemlik etmenin hiçbir yolu yoktur. Maliyet zamanla, belirli bir kademede değil hükümete genel olarak güven aşındıkça bileşik hâle gelir, çünkü kademeler arasındaki dikişler başarısızlığın gerçekten etkilediği kişiye görünmezdir.

Geçerliliğini aşmış donmuş formül. Bir eşitleme ya da transfer formülü, bir kez müzakere edildiğinde, siyasi olarak yeniden ele alınması zor hâle gelme eğilimindedir, çünkü her değişiklik alt ulusal hükümetler arasında kazananlar ve kaybedenler yaratır; formül artık güncel maliyetleri ya da kapasiteleri yansıtmasa bile tahsisini azaltan bir değişikliğe direnirler. Maliyet, formülün varsayımları ile gerçeklik arasında, yeniden müzakere etme siyasi iradesini kimse bulmadan yıllarca görünür büyüyen bir boşluktur; o zamana kadar yetersiz hizmet aldığı bölgeler, zamanında bir düzeltmenin izin vereceğinden çoğu zaman daha fazla geride kalmıştır.

Eşgüdüm kılığına girmiş yeniden merkezileşme. Bir krizle karşılaşan ya da yalnızca daha fazla denetim arayan bir ulusal ya da bölgesel hükümet, devredilmiş yetkiyi geri çekmenin ya da bir blok yardımı sıkı koşullu fonlamayla değiştirmenin gerekçesi olarak gerçek bir eşgüdüm ihtiyacını kullanabilir ve bir yerindelik tersine çevrilmesini bir verimlilik iyileştirmesi olarak sunabilir. Maliyet, özgün yetki devrinin yakalamak üzere tasarlandığı yerel duyarlılığın kaybıdır; çoğu zaman vaat edilen verimlilik kazancı gerçekleşmeden, çünkü alt kademenin yerel bilgisi karar hakkıyla birlikte yukarı aktarılmaz.

Krizden sonra icat edilen eşgüdüm. Kalıcı hükümetlerarası forumlar idari olarak gösterişsizdir ve sakin dönemlerde fonlamasını kesmek ya da işlevsiz bırakmak kolaydır; bu nedenle birçok sistemin, bir acil durum zaman baskısı altında bir tanesini var olmaya zorlayana kadar işleyen bir eşgüdüm mekanizması yoktur. Maliyet, yukarıdaki işlenmiş örneğin gösterdiği gibi, eşgüdümün en çok önem taşıdığı saatlerde ödenir, çünkü normalde birlikte çalışmayan kademeler arasındaki gayriresmî, doğaçlama eşgüdüm, önceden kararlaştırılmış tetikleyiciler ve protokollerle kalıcı bir ilişkiden ölçülebilir biçimde daha yavaştır.

Olgunluk modeli

Kontrol listesi

• Kuruluşunuzun teslim ettiği her çekirdek işlevi, onu gerçekte fonlayan ya da onaylayan hükümet kademesine karşı haritalayın.
• Altında çalıştığınız ya da başka bir kademeye dayattığınız herhangi bir güncel yetkinin finansmansız olup olmadığını ve ne kadar olduğunu doğrulayın.
• Kuruluşunuzun aldığı ya da verdiği herhangi bir transfer ya da eşitleme ödemesinin arkasındaki yayımlanmış formülü, varsa, bulun.
• Kuruluşunuzun çekirdek bağımlılıklarıyla ilgili kalıcı hükümetlerarası forumu, varsa, belirleyin ve gerçek karar yetkisi olduğunu doğrulayın.
• Mevcut bütçenizin bir transfer formülündeki ya da fonlama koşulundaki makul bir olumsuz değişikliğe maruziyetini sınayın.
• Artık en iyi uyum olmayabilecek bir kademede tutulan en az bir işlev üzerinde bir yerindelik sınavı uygulayın.
• Ortaklaşa teslim edilen herhangi bir işlev üzerindeki kamusal raporlamanın sorumluluğu kademeye göre açıkça atfettiğini doğrulayın.
• Daha alt bir kademenin bir atamaya ya da bir formüle resmen itiraz edebileceği bir kanal kurun veya yenileyin.
• Kuruluşunuzun yönettiği koşullu bir yardımın meşru gözetimi kaybetmeden bir blok yardım olup olamayacağını gözden geçirin.
• Bir sonraki krizde en çok ihtiyaç duyulması muhtemel hükümetlerarası eşgüdüm için önceden kararlaştırılmış bir tetikleyici protokolü oluşturun veya yenileyin.

Temel kaynaklar

• OECD, Network on Fiscal Relations across Levels of Government ("mali federalizm ağı") — OECD üye devletleri arasındaki hükümetlerarası mali ilişkiler üzerine karşılaştırmalı politika analizi, OECD Fiscal Decentralisation Database ve OECD Fiscal Federalism Studies serisi.
• Dünya Bankası, Decentralization and Intergovernmental Relations Global Solutions Group — yerelleştirme, çok düzeyli yönişim ve hükümetlerarası mali transferler üzerine ülkeler arası bilgi ve operasyonel rehberlik.
• Uluslararası Para Fonu, Designing Sound Fiscal Relations Across Government Levels in Decentralized Countries — hükümetlerarası mali çerçevelerin, transferlerin ve alt ulusal borçlanma kurallarının tasarımı üzerine IMF çalışma belgesi.
• Uluslararası Para Fonu, Fiscal Federalism in Theory and Practice — harcama ve gelir işlevlerinin hükümet kademeleri arasında atanmasının kuramı ve uluslararası pratiği üzerine başvuru kitabı.
• Wallace E. Oates, Fiscal Federalism — istikrar ve yeniden dağıtımın merkezi hükümete, tahsisin alt ulusal hükümete atanmasının normatif gerekçesinin kurucu iktisadi ifadesi.

Kaynakça

1. Federalism — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Federalism
2. Unitary state — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Unitary_state
3. Confederation — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Confederation
4. Devolution — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Devolution
5. Home rule — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Home_rule
6. Subsidiarity — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Subsidiarity
7. Fiscal federalism — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Fiscal_federalism
8. Equalization payments — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Equalization_payments
9. Grant-in-aid — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Grant-in-aid
10. Intergovernmentalism — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Intergovernmentalism
11. Cooperative federalism — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Cooperative_federalism
12. Multi-level governance — Wikipedia — https://en.wikipedia.org/wiki/Multi-level_governance
13. Network on Fiscal Relations across Levels of Government — OECD — https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/fiscal-federalism-network.html
14. Decentralization and Intergovernmental Relations Global Solutions Group — World Bank — https://www.worldbank.org/en/topic/governance/brief/decentralization-and-intergovernmental-relations-global-solutions-groups
15. Designing Sound Fiscal Relations Across Government Levels in Decentralized Countries — International Monetary Fund — https://www.imf.org/en/publications/wp/issues/2018/12/10/designing-sound-fiscal-relations-across-government-levels-in-decentralized-countries-46425
16. Fiscal Federalism in Theory and Practice — International Monetary Fund — https://www.imf.org/en/publications/books/issues/2016/12/30/fiscal-federalism-in-theory-and-practice-2310